Maurico

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Republic of Mauritius
Flag of Mauritius.svg Coat of arms of Mauritius.svg
Flago di Maurico Blazono di Maurico
Mapo di Maurico
Chefurbo: Port Louis
·Habitanti: 147,688 (2003)
Precipua urbo: Port Louis
Oficala linguo: Angliana[1]
Guvernerio: Republiko
·Prezidisto: Anerood Jugnauth
·Chefa ministro: Navinchandra Ramgoolam
Surfaco: (179ma granda)
·Totala: 2,040 km²
·% aquo: 0,05
Habitanti: (151ma granda)
·Totala: 1,288,000[2] (2008)
·Lojanto-denseso: 631,4 hab./km²
Nacionala himno: Motherland
Pekunio: Rupio di Maurico
Reto-kodo: .mu
Precipua religio: hinduismo 44%, kristanismo 32,6%, islamo 16,9%

Maurico esas arkipelago e stato en sudesto di Afrika en Indiana oceano, inter Madagaskar, Seycheli ed Reunion.

Bazala fakti pri Maurico.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Maurico.

Maurico esis konocita depos 10ma yarcento da Arabiana maristi. Portugalani esas l'unesma Europani qua vizitis l'insuli, ye 1507. Ye 1598 unesma Nederlandani aparis ed, ye 20 di septembro sam yaro, li nomizis l'insulo Prins Maurits van Nassaueiland (Insulo di Princo Mauritius, origino di nuna nomo "Maurico") en homajo a Nederlandana princo Johan Maurits van Nassau-Siegen. Nederlandani komencis koloniigar l'insulo ye 1638 e finis koloniigo ye 1710.

Franciani okupis l'insulo ye 1710 til 3 di decembro 1810 kande Britaniani vinkis Franciana armeo en l'insulo ed okupis ol. Britana administro, qua komencis kun Robert Townsend Farquhar karakterizis su por rapida ekonomiala e sociala chanji. Un di la maxim importanta esis l'aboliso di sklaveso ye 1835. Agrokultivisti recevis du milioni di britana pundi kom indemni por la perdo di lua sklavi, importita de Afrika e Madagaskar dum Franca dominaco. Pos l'aboliso di sklaveso, Indiani enmigranti komencis arivar en l'insulo kom libera laboristi por substitucar sklavi.

Elekti ye 1947 por legifala asemblajo, vinkita da Labour Party, markizis la fino di dominacajo di Franca-parolanti en la politiko dil insulo, e l'unesma pazo por futura nedependeso. La kampanio por nedependeso kreskis pos 1961, ed ye 12 di marto 1968 Maurico divenis nedependanta de Unionita Rejio. Ye 12 di marto 1992 lando divenis republiko.

Politiko[redaktar | edit source]

Maurico esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidisto, elektita da parlamento por 5 yari. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro. Lua konstituco esis adoptita ye 12 di marto 1968, dio di la nedependeso di lando.

Lua parlamento havas unika chambro, Nacionala Asemblajo (National Assembly), kun 70 membri, di qui 62 esas elektata direkte da populo por 4 yari, ed altra 8 elektata da supra korto di lando. Legala sistemo di lando bazas su en Angliana e Franciana legala sistemi.

Geografio[redaktar | edit source]

Teritorio di Maurico esis kreita da volkanal aktiveso cirkum 8 milioni di yari ante nun. Lua maxim alta punto esas monto "Piton de la petite rivière noire", kun 828 m sur mar-nivelo. Rodrigues Insuli, qua jacas 560 km nord-esto di Maurico, anke esas parto di lando.

Lando havas tropikala klimato kun oceanal influo. Averajala temperaturo varias de 20.4 °C en vintro til 24.7 °C en somero. Cikloni povas okurar de januaro til marto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Maurico.

Pos nedependeso, l'ekonomio di Maurico divenis diversigita. Turismo, stofi, sukro e financi esas la precipua ekonomial aktivesi di lando. Recente, komunikala teknologii, pesko e rinovigebla fonti di energio anke divenis importanta.

Demografio[redaktar | edit source]

Mapo di Maurico kun lua precipua urbi.

Lando havis 1,286,340 lojanti ye julio 2011, di qui 1,248,129 vivas en Maurico e 37,922 vivas en Rodrigues. Lua populo havas origini en Afrika, India, Francia e Chinia. L'oficala linguo esas Angla, ma parto di la populo parolas Franca o Mauricana kreolo. Franciana anke esas uzata en televiziono e jurnali[3]. Cirkum 52% di la populo esas hinduisti, 28,4% esas katoliki e 16% esas islamo.

La maxim granda urbo esas la chef-urbo, Port Louis. Altra importanta urbi esas Rose-Hill, Beau-Bassin, Quatre Bornes, Curepipe e Vacoas-Phoenix.

Kulturo[redaktar | edit source]

Mauricana koquoarto mixuras Indiana, Afrikana, Chiniana ed Europan influi. En literaturo, la maxim important autori esas Malcolm de Chazal, Ananda Devi, Raymond Chasle, Loys Masson, Marcel Cabon ed Edouard Maunick. Granda parto dil autori skribas en Franciana, Angliana o Bhojpuri lingui, ma autorulo Abhimanyu Unnuth skribas en hindi linguo.

Cetera aferi[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]

  1. Article 49 of the Constitution National Assembly of Mauritius
  2. Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009) World Population Prospects, Table A1
  3. http://www.lemauricien.org/weekend/081116/pam.htm


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sud-Afrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii

Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra

Ne agnoskata nedependesi
Somalilando | Puntlando