2005
De Wikipedio
| Yarcenti: | 20ma yarcento · 21ma yarcento · 22ma yarcento |
| Yardeki: | 1980a yari 1990a yari 2000a yari 2010a yari 2020a yari |
| Yari: | 2003 2004 2005 2006 2007 |
Indexo |
Eventi [redaktar]
Kosmo [redaktar]
- 14 di januaro - Huygens-venilo di Cassini-probilo venas adsur Titano.
- 4 di julio - L'incidilo (Impactor) sendita ek “Deep Impact” -probilo kolisionas Tempel 1 -kometo pro studiar la konteno e strukturo dil kometo. Ol eventas en disto di 130 milion kilometri de Tero.
Mondo [redaktar]
- 19 di aprilo - Benedictus 16ma divenas papo.
- 1 di septembro - La Skandinaviala literi å, ä ed ö esas uzebla en retal adresi.
Europa [redaktar]
- 7 di junio - En Hungaria László Sólyom elektesas prezidanto. La prezidanteso komencos ye 5 di agosto.
- 12 di julio - En Monako, Albert 2ma divenas princo.
- 7 di julio - En London, Anglia, en metropoliteno* explozas tri bombi ed un bombo en autobuso. Kom rezulto, 52 morti e 700 vunditi.
- 6 til 14 di agosto - en Helsinki, Finlando, sporto-kontesti pro Championeso dil Mondo.
- 27 di oktobro - en Francia incendiadi-debuto til 8 di novembro kande la guvernerio impozar nokt-interdikto ad yuni min 16 yara.
Azia [redaktar]
- Apertesas Disney-lando en Hong Kong.
- 9 di januaro - Unesma prezidantal elekti en Palestina pos morto di Yasser Arafat. Mahmud Abbas esas elektita.
- 30 di januaro - En Irak unesma parlamental elekti pos atako da Usani ed unioninti.
- 14 di februaro - Rafik Hariri, ex-chefministro di Libano, esas mortigita en Beirut.
- 28 di marto - Ter-tremo en Indiana oceano proxim Sumatra, segun 8,7 Richter-skalo.
- 13 di mayo - En Uzbekistan, militisti mortigas 700 personi dum protesti kontre la judicio di 223 akuzita islama extremisti.
- 23 di julio - En Sharm el-Sheik, Sinai, Egiptia, bombi explozas. 88 homi perisas.
Afrika [redaktar]
- 9 di januaro - Sudan e Sud-Sudan signatas paco-pakto, e konflikto ke lastis 21 yari kun 1,5 milioni di morti, finas.
- 5 di februaro - Preske 38 yari di diktatoreso di Gnassingbé Eyadema en Togo finas.
- 8 di aprilo - En Djibouti okuras prezidantal elekti en ke Ismail Omar Guelleh esas l'unika kandidato.
Nord-Amerika [redaktar]
- 20 di januaro - George W. Bush komencas duesma tempo kom prezidanto di Usa.
- 2 di agosto - Acidento kun aviono Airbus A340 - Air France flugo 358 - en Toronto, Kanada. Omna interna personi, 297 pasajanti e 12 virari, ekigas ma kelka kun lejera vundi.
- 29 di agosto - Uragano "Katrina" atingas Mississippi e Louisiana. New Orleans sufras granda inundado.
Centr-Amerika [redaktar]
- 8 di aprilo - Referendo en Kuracao pri nedependeso, od uniono kun Nederlando.
Naski [redaktar]
Morti [redaktar]
- 17 di januaro - Zhao Ziyang, chefministro di Populala Republiko di Chinia 1980 til 1987, prezidanto di komunista partiso 1987-1989 (n. 1919)
- 20 di januaro - Per Borten, chefministro di Norvegia (n. 1915)
- 2 di februaro - Max Schmeling, Germana boxisto (n. 1905)
- 3 di februaro - Zurab Zhvania, chefministro di Gruzia (n. 1963)
- 5 di februaro - Gnassingbé Eyadéma, prezidanto di Togo (n. 1935)
- 10 di februaro - Arthur Miller, Usan autoro (n. 1915)
- 14 di februaro - Rafik Hariri, chefministro di Libano (n. 1944)
- 20 di februaro - Hunter S. Thompson, Usana jurnalisto ed autorulo, developinto di tale dicita gonzo-jurnalismo; su-ocidita (n. 1937)
- 21 di februaro - Guillermo Cabrera Infante, Kuban autoro (n. 1929)
- 25 di februaro - Peter Benenson, fondinto dil Internaciona Amnestio (n. 1921)
- 28 di februaro - Édouard Stern, Franciana financisto (n. 1954)
- 6 di marto - Hans Albrecht Bethe, Germanian-Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1906)
- 8 di marto - Aslan Mashadov, Chechena politikisto (n. 1951)
- 26 di marto - James Callaghan, chefministro di Unionita Rejio (n. 1912)
- 2 di aprilo - Papo Iohannes Paulus 2ma (n. 1920)
- 6 di aprilo - Princo Rainier 3ma di Monako (n. 1923)
- 24 di aprilo - Ezer Weizman, prezidanto di Israel (n. 1924)
- 2 di mayo - Wee Kim Wee, prezidanto di Singapur (n. 1915)
- 20 di junio - Jack Kilby, Usan injenioro, Nobel-laureato en fiziko (n. 1923)
- 1 di julio - Luther Vandross, Usana R&B kantistulo (n. 1951)
- 6 di julio - Claude Simon, Franc autoro (n. ye 1913)
- 19 di julio - Alain Bombard, Franciana biologiisto (n. 1924)
- 1 di agosto - Rejulo Fahd di Saudia Arabia (n. 1923)
- 13 di agosto - David Lange, chefministro di Nova-Zelando (n. 1942)
- 16 di agosto - Roger Schutz, Suisiana monako (n. 1915)
- 3 di septembro - William Rehnquist, Usan advokato (n. 1924)
- 13 di septembro - Julio César Turbay Ayala, prezidanto di Kolumbia (n. 1916)
- 27 di septembro - Ronald Golias, Braziliana komediisto (n. 1929)
- 10 di oktobro - Milton Obote, prezidanto di Uganda (n. 1925)
- 24 di oktobro - José Azcona del Hoyo, prezidanto di Honduras (n. 1926)
- 28 di oktobro - Richard Errett Smalley, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1943)
- 9 di novembro - Kocheril Raman Narayanan, prezidanto di India (n. 1921)
- 24 di novembro - Pat Morita, Usan aktorulo (n. 1932)
- 6 di decembro - Devan Nair, prezidanto di Singapur (n. 1923)
