Historio di Bielorusia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Mapo di anciena Kyiva Rus.

Slava tribui okupis la regiono di nuna Bielorusia dum la 6ma yarcento. Li eniris en kontakto kun Vikingi e pos la du grupi formacis uniono konocata kom Kyiva Rus'. Kyiva Rus' komencis proxim 862 cirkum l'urbi di Kyiv o Novgorod[1]. Kande la princo Yaroslav 1ma la saja mortis, la rejio dividesis en nedependanta princolandi[2].

En 1386 la Granda Dukio di Lituania e la Rejio di Polonia unionis su tra la mariajo di lia reji[3]. La regiono esis parto de la Granda Dukio di Lituania e, pos 1569, de l'uniono inter Polonia e Lituania qua lastis til 1795, kande Rusian imperio okupis granda parto di lua teritorio.

Rusa caro Nikolai la 1ma interdiktis l'uzajo di Bielorusa linguo en publika skoli en 1840. En 1864 Rusa guvernerio forcis l'adopto di Kirila alfabeto por skriptar Bielorusa.

Pos l'emancipo di serfi en Rusian imperio en 1861, multa rurani serchis plu bona standi di vivo en l'urbi, e preske 1,5 milioni di personi livis Bielorusia ante la 1917-Revoluciono.

Kun l'Unesma mondomilito, Bielorusia ganis kurta nedependo kom marioneto-stato kun Germaniana sustenilo, de la 25ma di marto 1918 til la 5ma di januaro 1919. En 1919 La Republiko Socialista Sovietiana di Bielorusia proklamesis, e fondis Sovietia kun altra Sovietiana republiki.

En 1939 pos Naziista Germania invadar la westo di Polonia, l'esto okupesis da Sovietia e granda parto dil nord-esto di Polonia divenis parto di la Republiko Socialista Sovietiana di Bielorusia[4], e ta teritorii nune formacas West-Bielorusia.

En 1941 Naziista Germania invadis Sovietia, e la rezisto di Bielorusiani divenis famoza. Nacional-socialisti okupis la regiono til 1944, e dum l'okupeso li destruktis 209 de 290 urbi en la regiono, 85% di l'industrii, e plu kam 1 miliono di edifici[5]. On kalkulas ke 2 til 3 milioni di Bielorusiani mortis, e juda populo en Bielorusia devastesis.[5]. La populo di Bielorusia ne atingis la sama quanto ke ante la Duesma mondomilito til 1971[6]

Kande Duesma mondomilito finis, Bielorusia esis un di la 51 nacioni qua signatis la charto di fondeso dil Unionita Nacioni en 1945, kun Ukraina. Li recevis yuro por votar apud Sovietia. La rikonstrukto komencis quik pos fino dil milito, ed ol divenis importanta industriala regiono. Yosif Stalin stimulis l'enfluo di rasala Rusiani vers Bielorusa teritorio.

Flago di Bielorusia pos nedependo.

Kun la stato-stroko en Sovietia en agosto 1991 e la faliego di komunista rejimo, Bielorusia deklaris sua nedependo ye la 25ma di agosto 1991. Ol divenis komplete nedependanta ye la 25ma di decembro sam yaro. En 1994 eventis l'unesma prezidantal elekto, ed Alexander Lukashenko elektesis. Tra referendo en 1996 la konstituco modifikesis e la parlamento perdis importanta povi.

En 2001 Lukashenko rielektesis prezidanto, en elekti konsiderita nedemokrata da westal observeri. En 2006 ed en 2010 ilu itere rielektesis, tra elekti anke kritikita.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Treuttel; Various (1841). The Foreign Quarterly Review. New York, New York: Jemia Mason. p. 38
  2. Plokhy, Serhii (2006). The Origins of the Slavic Nations. Cambridge University Press. pp. 94-95
  3. Edited by Michael Jones; Albert Rigaudière, Jeremy Catto, S. C. Rowell and others (2005) The New Cambridge Medieval History (Vol.6). Cambridge University Press. p. 710
  4. Abdelal, Rawi (2001).National purpose in the world economy: post-Soviet states in comparative perspective Cornell University press
  5. 5.0 5.1 Axell, Albert (2002). Russia's Heroes, 1941-45. Carroll & Graf Publishers. p. 247
  6. Fedor, Helen (1995) "Belarus - Stalin and Russification" Belarus: A Country Study. Library of Congress.


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano