Historio di Belgia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Romani okupis la regiono di nuna Belgia dum l'1ma yarcento aK. La vorto "Belgia" originis de Gallia Belgica, Romana provinco en la regiono.

Pokope l'enmigro di Germana tribui dum la 5ma yarcento pozis la regiono sub Merovingiana dominacajo. Dum Mez-epoko, mikra feudala stati aparis.

Kom rezulto di Okadek-yara milito (1568 til 1648) la regiono dividesis en l'Unionita Provinci (Belgica Foederata), e la Suda Nederlandi (Belgica Regia). La regiono di la nuna Belgia divenis parto de Hispana Imperio e pos de Austriana imperio Habsburg.

Kom konsequo di sucedo-milito en Austria, en 1744 Francia invadis Belgia. Pos pakti signatita inter 1756 e 1757 Belgia havis 35-yara paco[1]. Kande komencis Franca Revoluciono Belgi esperis obtenar nedependo, ma en 1794 pos Austriani esar vinkita dal Franciani, Francia okupis Belga teritorio. La kongreso di Wien en 1815 establisis Nederlandana dominacajo super Belgia[1].

Flago di Belgia.
Belga revoluciono, 1834.

En 1830 komencis nova revoluciono en Francia kontre absoluta monarkio. Inspirita per ta revoluciono, en agosto sam yaro komencis revolto en Bruxel kontre l'Unionita Rejio di Nederlando. Pos batalii en multa urbi, Belgia deklaris nedependo de Nederlando ye la 4ma di oktobro 1830, malgre la milito duris. Ye la 21ma di julio 1831 Léopold la 1ma asumis kom unesma belga monarko. Nederlando nur agnoskis la nedependo di Belgia en 1839.

Nemediate pos la nedependo, Belgia adoptis Franca linguo kom oficala, e Franca influo komencis[2] plufortigita pro la forta ekonomial agado sude de la lando. Kom respondo, aparis nacionalista idei meze la Flandriani, qui komencis demandar simila stando por la Nederlandana linguo.

Anke pos la nedependo, Belgia komencis stimular lua industrio ed expansar lua ferovoyi. En 1885 la konfero di Berlin donis kontrolo di Belga Kongo al rejulo Léopold la 2ma. En 1914 dum l'Unesma mondomilito Germana imperio invadis Belgia, por lua strategiala situeso, inter Berlin e Paris[3]. La lando itere okupesis dal Germani en 1940, dum la Duesma mondomilito, e liberigesis en 1944. Pos la milito, generala striko en 1951 koaktis la rejulo Léopold la 3ma, konsiderita dal populo simpariero di la nacional-socialisti, ad abdikar.

Belgia esis un ek la sis fondinti di la Komuneso Europana pri Karbono e Stalo en 1951, e dil Europana Komuneso Ekonomiala en 1957. En 1970 la lando divenis federuro, malgre la tensi inter Flandriani (quiparolas la Nederlandana) e Waloniani (qui parolas la Franca) durar til nun.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Almanaque Lisa Mundial 93] pag. 496-497, yaro 1993, Brazilia
  2. Rondo E. Cameron, France and the economic development of Europe, 1800-1914 (2000) p. 343
  3. Encyclopaedia Britannica, 1958, Tomo 3ma p.365.


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano