Valletta

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Valletta
Valletta skyline.jpg
Edifici de Valletta.
Flag of Valletta, Malta.svg Valletta coa.svg
Flago di Valletta Blazono di Valletta
Lando: Flag of Malta.svg Malta
Informo:
Latitudo: 35º53'52" N
Longitudo: 14º30'45" E
Altitudo: 56 m
Surfaco: 0.8 km²
Habitanti: 6 444 (2014)
Denseso di habitantaro: 8707.5 hab./km²
Mapo:
Mapo di Valletta
Altra imajo di Valletta, Malta.

Valletta esas chef-urbo di Malta. Segun statistiki de 2014, ol havis 6 444 habitanti. Lua metropolala regiono havas 393 938 habitanti.[1]

Malgre esar mikra segun surfaco (entote 0.8km²), l'urbo havas importanta edifici de la 16ma yarcento, konstruktita dal Ordeno dil Kavalieri di Santa Ioannes. La konstrukturi esas precipue de stilo baroka, kun kelka elementi neoklasika. La Kavalieri baptis ol kun la nomo Humilissima Civitas Valletta ("la maxim humila urbo Valletta"), o Città Umilissima ("humila urbo", en la Italiana).

En 1980 ol deklaresis "Patrimonio di la Homaro" dal UNESKO.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

L'Otomani siejis Malta en 1565.

La nomo di la peninsulo di Valletta dum l'Araba periodo esis Xaghret Mewwija, Mewwija signifikante "shirmita loko". En 1530 la Kavalieri di Santa Ioannnes, ekpulsita de Rodes dal Otomani, recevis Malta por instalar su. L'urbo fondesis ye la 28ma di marto 1566 da Jean Parisot de Valette, Granda Mastro dil Kavalieri di Malta, pos ke ilu vinkis l'Otomana trupi qui siejabis l'insulo. De Valette mortis en 1568 evante 74 yari, e ne vidis finir la konstrukturo dil urbo.

Valleta esis preske kompleta en 1570, kande ol divenis chef-urbo di Malta. La kazerno dil Kavalieri tranferesis de Birgu al urbo, en 1571. En 1634, explozo en fabrikeyo di kanonopulvero mortigis 22 habitanti del urbo. En 1749, Mohamedana sklavi probis mortigar la chefo dil Kavalieri, Manuel Pinto da Fonseca, ed okupar Valletta, ma la komploto deskovresis ante eventir. Pose, Pinto da Fonseca plubeligis l'urbo, e multa importanta edifici, quale l'albergo di Kastilja, rimodlesis segun baroka stilo.

En 1798 la Kavalieri abandonis l'insuli, qui okupesis dal Franci. Pos revolto dal Maltani, Franci duris okupar Valletta e la vicina portuo, til ke ol kaptesis dal Britaniani en 1800.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

La peninsulo Sciberras, kun la samnoma monto.

Valletta konsistas ek la peninsulo Sciberras kun du naturala portui, Marsamxett e Grand Harbour, ta lasta esante la maxim importanta portuo di la lando. La maxim alta punto dil urbo esas kolino anke nomizita Sciberras, jacante 56 metri super la marala nivelo. Sud-weste de Valletta, en la peninsulo, jacas l'urbo Floriana.

La klimato dil urbo esas mediteranea (Csa segun la klimatala klasifikuro di Köppen), kun varma e sika someri e moderema e pluvoza vintri. La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas 12,2°C, dum ke la temperaturo en agosto (somero) esas 26,3°C.

La mezavalora yarala pluvozeso esas 553 mm. La pluvoza sezono eventas de oktobro til marto, esante decembro la maxim pluvoza monato, kun mezavalore 112 mm.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. (15ma di aprilo 2015) Population by sex and age groups on 1 January. Eurostat. URL vidita ye la 18ma di julio 2015.

Extera ligili[redaktar | redaktar fonto]

Chef-urbi di Europana landi

Amsterdam · Andorra la Vella · Athina · Belgrade  · Berlin · Bern · Bratislava · Bruxel · Budapest · Bucarest · Dublin · Helsinki · Kiev · Chisinau · København · Lisboa · Ljubljana · London · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monako · Moskva · Nikosia · Oslo · Paris · Podgorica · Praha  · Reykjavík · Riga · Roma · San-Marino · Sarajevo · Skopje  · Sofiya · Stockholm · Tallinn · Tbilisi · Tirane · Vaduz · Valletta  · Warszawa · Vatikano · Wien · Vilnius · Yerevan · Zagreb