Bratislava

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search
Bratislava
Bratislava Montage.jpg
Kelk imaji pri Bratislava.
Flag of Bratislava.svg Coat of Arms of Bratislava.svg
Standardo di Bratislava Blazono di Bratislava
Lando: Flag of Slovakia.svg Slovakia
Informo:
Fondita ye: 907
Latitudo: 48°08'11" N
Longitudo: 17°06'46" E
Altitudo: 134 m
Surfaco: 367,6 km²
Habitanti: 429 564 (2017)
Denseso di habitantaro: 1168,53 hab./km²
Horala zono: UTC+1
(UTC+2 dum somero)
Urbestro: Matúš Vallo
• Bratislava
Oficala retosituo:
www.bratislava.sk
Historiala centro di Bratislava.

Bratislava (Slovake til 1919: Prešporok/Prešporek; Germane: Pressburg/Preßburg) esas chef-urbo di Slovakia. Segun statistiki de 2017, ol havis 429 564 habitanti. Lua tota surfaco esas 367,59km².

Bratislava havas la maxim granda denseso di habitantaro de central Europa. La sideyo dil guvernerio e dil parlamento di Slovakia jacas en ol. L'urbo esas importanta centro pri l'arti, kulturo ed eduko, ed anke l'ekonomiala centro di la lando. La montaro Karpati (Malé Karpaty, o "mikra Karpati") komencas proxim l'urbo.

Bratislava distas 62 km de Wien, 196 km de Budapest, 289 km de Praha e 681 km de Berlin[1].

Historio[redaktar | redaktar fonto]

La figuro Biatec en moneto Kelta (adsinistre) e lua kopiuro en 5-koruna moneto.

Homi ja habitis la regiono di Bratislava dum neolitiko. La maxim anciena vilajeto qua existis ibe evas de 5.000 aK. Cirkume 200 aK Kelta populi vivis ibe. L'unesma habitanti de raso Slava arivis ibe inter la yarcenti 5ma e 6ma.

Dum la 10ma yarcento, la regiono di Bratislava divenis parto dil rejio di Hungaria, e divenis importanta komercala urbo an la frontiero dil rejio. András la 3ma donis privileji di urbo a Bratislava en 1291,[2] ed ol deklaresis rejala urbo en 1405.

Kande la rejio di Hungaria okupesis dal Turki en 1526, ol dividesis en tri parti: la nedependanta princio di Transilvania, la provinco di Buda okupita dal Otomani, e la parto kontrolita dal Santa Romana Imperio. Bratislava jacis en ica lasta regiono, e recevis forta influo Germana til l'ekpulsado dil Otomani de Hungaria en 1686.

L'urbo prosperis dum la 18ma yarcento sub regno di Maria Theresia di Austria, e divenis la precipua urbo de la teritorii di nuna Slovakia e Hungaria. La habitantaro triopleskis, multa nova palaci, monakeyi e stradi konstruktesis, e l'urbo transformesis en centro kulturala e por la sociala vivo di la regiono. Tamen, dum la regno di Joseph la 2ma l'urbo komencis perdar prestijo, note pos ke ilu transferis la juveli de la krono a Wien, e kande la maxim multa nobeli translojis a Buda. En 1783, fondesis l'unesma jurnalo en la Slovaka: Presspurske Nowiny, e publikigesis l'unesma novelo en Slovaka.

Ante l'unesma mondomilito 42% de lua habitantaro esis Germani, 41% esis Hungari e 15% esis Slovaki. L'unesma demografiala kontado pos la milito, en 1919, trovis 36% Germani, 33% Slovaki e 29% Hungari. Tamen, la motivo di ta modifiko posible esis pro diferanta deklaro di nacioneso, vice pro kambio di populi. Multa habitanti esis bilingua o trilingua, ed apartenis a plu kam 1 kulturo.

Kande la mondomilito finis e Chekoslovakia kreesis ye la 28ma di oktobro 1918, Bratislava enkorpigesis dal nova stato, malgre la nevolunto de lua reprezenteri.[3] La dominacanta habitantaro de etnii Hungara e Germana impedis l'anexo di Bratislava, e Chekoslovakia deklaris ol libera urbo. Tamen, en januaro 1919, soldati Chekoslovakiana arivis por enkorpigar ol.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Antiqua distrikti di Bratislava.

La reliefo di Bratislava esas partale kolinoza, jacanta en la du rivi dil Danubio, qua trairas ol deweste adsud-este. Altra importanta fluvio esas Morava, qua dimarshas an Danubio che Devín. La maxim alta punto dil urbo jacas 514 metri super la marala nivelo. Kelka regioni, nome Devín e Devínska Nová Ves, esas vundebla ad inundadi.

La klimato dil urbo esas kontinentala (Cfb/Dfb segun la klimatala klasifikuro da Köppen), kun quar sezoni klare definita. La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -0,4°C, dum ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 21,3°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 565 mm, e la maxim pluvoza monato esas agosto, kun mezavalore 59 mm.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Distance From Bratislava to Berlin. URL vidita ye la 15ma di mayo 2018.
  2. Špiesz, «Bratislava v stredoveku», p. 43
  3. Lacika, Ján (2000). (Bratislava, Slovakia) DAJAMA, Visiting Slovakia.
Chef-urbi di Europana landi

Amsterdam · Andorra la Vella · Athina · Belgrade  · Berlin · Bern · Bratislava · Bruxel · Budapest · Bucarest · Dublin · Helsinki · Kiev · Chisinau · København · Lisboa · Ljubljana · London · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monako · Moskva · Nikosia · Oslo · Paris · Podgorica · Praha  · Reykjavík · Riga · Roma · San-Marino · Sarajevo · Skopje  · Sofiya · Stockholm · Tallinn · Tbilisi · Tirane · Vaduz · Valletta  · Warszawa · Vatikano · Wien · Vilnius · Yerevan · Zagreb