Tirane

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Tirane
Tirana by Night.jpg
Tirane dum nokto.
Flag of Tirana.png Wappen Tirana.gif
Flago di Tirane Blazono di Tirane
Lando: Flag of Albania.svg Albania
Informo:
Latitudo: 41°19' N
Longitudo: 19°49' E
Altitudo: 110 m
Surfaco: 41,8 km²
Habitanti: 621 286 (2011)
Denseso di habitantaro: 14,746 hab./km²
Horala zono: UTC+1
(UTC+2 dum somero)
Urbestro: Lulzim Basha
Mapo:
Mapo di Tirane
Oficala retosituo:
http://www.tirana.gov.al
Placo Skanderbeg, en la centro di Tirane.

Tirane esas chef-urbo e maxim grand urbo di Albania. Ol havis 621 286 habitanti segun la demografiala kontado en 2011[1]. Lua totala surfaco esas 41,8 km².

Tirane esas esas sideyo di multa universitati ed esas politikala, ekonomiala e kulturala centro di Albania. Ol fondesis en 1614 e divenis chef-urbo di la lando en 1920. On kredas ke lua nomo devenas de lua hem-urbo Tehran.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Moskeo Et'hem Bey, proxim la placo Skanderbeg.

La regiono di nuna Tirane ja habitesis dum paleolitiko,[2] de 30.000 til 10.000 yari ante nun. La maxim anciena deskovrajo de Roman-epoko esis un domo de la 3ma yarcento, pose transformita en kirko. Un kastelo, posible nomizita Tirkan o Theranda, di qui trovesis restaji alonge la strado Murat Toptani, konstruktesis en la yaro 520 dal imperiestro Justinianus la 1ma di Bizanco e restoresis en la 18ma yarcento da Ahmed Pasha Toptani.

La regiono ne esis importanta nek dum l'epoko Iliriana, nek dum la klasik antiqueso. En 1418 Marin Barleti, sacerdoto ed erudito, l'unesma persono qua skribis pri la historio di Albania, skribis pri la vilajeto “Plenum Tyrenae”.

Dum la 15ma yarcento l'urbo okupesis dal Otomani, qui guvernis ol til la nedependo di Albania, dum la 20ma yarcento. En 1889 Albaniana linguo komencis docesar en la skoli dil urbo. En 1908 inauguresis patriota klubo Bashkimi. Ye la 28ma di novembro 1912 Albaniana flago levesis en la urbo.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

La mezvalora altitudo dil urbo esas 110 metri sur la marala nivelo, e lua maxim alta punto jacas 1,828 m sur la marala nivelo. L'urbo cirkondesas per kolini, e jacas an la sama paralelo kam Napoli, Madrid, Istanbul e New York, ed en la sama meridiano kam Budapest e Krakow.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. (2011). Population and Housing Census in Albania (en Angla). Institute of Statistics of Albania.
  2. Segun afirmas Prof. Dr. Muzafer Korkuti, Albanian arkeologiisto ed explorero, en lua verko "Tirane si qëndër e Historisë dhe Trashëgimisë Kulturore"
Europana chef-urbi

Amsterdam · Andorra la Vella · Athina · Belgrade  · Berlin · Bern · Bratislava · Bruxel · Budapest · Bucarest · Dublin · Helsinki · Kiev · Chisinau · København · Lisboa · Ljubljana · London · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monako · Moskva · Nikosia · Oslo · Paris · Podgorica · Praha  · Reykjavík · Riga · Roma · San Marino · Sarajevo · Skopje  · Sofiya · Stockholm · Tallinn · Tbilisi · Tirane · Vaduz · Valletta  · Warszawa · Vatikano · Wien · Vilnius · Yerevan · Zagreb