Historio di Nikaragua

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Flago di Nikaragua.

Kristoforo Kolumbo arivis en la regiono ye 1502 ma nur ye 1520 Hispaniana explorero Gil González Dávila nur fondis l'unesma kolonio. Gonzáles ne havis suceso, e nur ye 1524 Hispaniani fondis l'unesma urbeti, Granada e León.

Hispaniani establisis la Vice Rejio di Nova Hispania ye 1536. Cirkum 1570 la sudo di la vice rejio divenis la generala kapitaneso di Guatemala, e e León divenis chef-urbo di la kapitaneso. Ye 1610 volkano Momotombo eruptis e destruktis León. Pose l'urbo esis rikonstruktita nordweste di l'olda León.

Nikaragua divenis nedependanta de Hispania ye 15 di septembro 1821, kom parto di Mexikia, e pos ganis nedependeso di Mexikia kom parto di la Federala Republiko di Centr-Amerika. Ye 5 di novembro 1838 ol separis su de la federuro.

Granda parto di la historio di lando esis karakterizita da rivaleso inter la liberala elito di León e la konservema elito di Granada. La rivaleso degeneris su en interna milito specale de 1840 til 1850.

Dum la 19ma yarcento Nikaragua recevis granda quanto di enmigranti, specale Germaniani, Italiani, Hispaniani, Franciani, e Belgiani. De 1927 til 1933 Augusto César Sandino duktis militeto kontre konservema rejimo, suportita da Usa. Kande Usani trupi livis lando, li establisis Nacionala Guardo, un kombinuro di armeo kun polico disciplinita e loyala ad Usani. Anastacio Somoza García, militisto proxim Usana interesti, esis pozita en povo.

Anastacio Somoza García (sinistra) kun Juan Perón, en Arjentinia.

Dum la Duesma mondomilito Nikaragua deklaris milito a Nacista Germania ma ne sendis soldati a la batalio, e Anastasio Somoza García sizis la situeso por konfiskar proprietaji de Germana-Nikaraguani, la maxim konocata esis la imoblo Montelimar, proprietajo qua havis un luxa refujeyo ed un kazino[1]. Ye 1945 Nikaragua esis l'unesma lando a signatar la charto dil Unionita Nacioni.

Pos la morto di Somoza García, René Schick Gutiérrez asumis povo, ma populo konsideris il un marioneto di la familio Somoza[2]. La fratulo di Somoza García, Anastacio Somoza Debayle, sucedis lia patro en la komando di Nacionala Guardo ed oficale asumis la prezidanteso pos Schick.

Ye 1961 Carlos Fonseca rivivigis la simbola figuro di Sandino, e kreis la Sandinista Fronto por Nacionala Libereso (Frente Sandinista de Liberación Nacional - FSLN) por kombatar la diktatoreso di Somoza familio. Nikaragua kreskis dum la 1960a e la komenco di 1970a yari, ma ye 1972 Managua sufris forta ter-tremo qua destruktis preske 90% dil urbo. Vice ke rikonstruktar Managua, Somoza spensis pekunio en luxa domi por la Nacionala Guardo, dum ke le povri vivis en nesolida ligna domi.

Ye 1973 komencis rikonstrukturo di Managua, mas granda koruptajo impedis lando kreskar. Ye 10 di januaro 1978 Pedro Joaquin Chamorro, editisto di La Prensa, jurnalo opozita a la rejimo di Somoza, esis asasinita[3]. L'asasineri esis importanta membri de la Somoza rejimo. Sandinisti, kun la helpo di la populo, kaptis povo ye julio 1979. Somoza Debayle fugis de Nikaragua a Paraguay, ube il esis asasinita ye septembro 1980.

Referi[redaktar | edit source]

  1. El asalto de Somoza a los alemanes - 6 di januaro 2005 (en hispaniana)
  2. Leonard, Thomas M. "Against all odds: U.S. policy and the Central America Summit Conference" Journal of Third World Studies. p. 11. http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3821/is_200304/ai_n9173383/pg_11.
  3. History of Nicaragua - the beginning of the end American Nicaraguan School