Historio di Indonezia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Kranio di la Homo di Java.

Fosila skeleti di la Homo di Java indikas ke Indonezia ja habitabis 1.5 milion yari ante nun. La Homo sapiens arivis en l'insuli cirkum 45,000 yari ante nun.[1] Austroneziana populi migris a la regiono cirkum 2000 aK de Taiwan. Li ekpulsis l'originala Melaneziana populi vers l'estala insuli[2] e establisis komerco kun Chinia.

Indoneziana navo en Borobodur, cirkum la yaro 800.

Quale altra regioni de sudestal Azia, Indonezia subisis influi de Indiana kulturo. De la 2ma til la 12ma yarcento la dinastio Pallava, l'imperio Gupta, l'imperii Pala e Chola sucedante dissendis Indiana influo tra l'arkipelago. Sanskrita skriburi mencionas Dvipantara o Yawadvipa, Hindua rejio en Java e Sumatra, qua existis cirkum la yaro 200.

rejio di Srivijaya.

Dum la 7ma yarcento la povoza rejio di Srivijaya prosperis e portis influi de Hinduismo e Budismo al insuli. La maxim ancien evidentaji di islamana religio evas de la 13ma yarcento en Sumatra. Altra regioni gradope adoptis islamo, qua divenis la precipua religio en Java e Sumatra dum la fino di la 16ma yarcento.

L'unesma Europani en la regiono esis la Portugalani, qui arivis unesmafoye en 1512. Li probis monopoligar la komerco di muskado, kariofilo e kubebo. En 1602 Nederlandani kreis la Kompanio di Estal Indii (VOC) e divenis la dominacanta povo ibe. Kun la bankroto di la kompanio en 1800, Nederlandana guvernerio establisis la kolonio di Nederlandana Estal Indii.

Dum granda parto di la kolonial epoko, Nederlandana kontrolo super l'arkipelago esis febla, e nur dum la 20ma yarcento la dominacajo divenis plu forta til atingar komplete la nuna teritorio di la lando. Freque Nederlandana trupi mustis sufokar rebelesi en Java ed en altra loki, ma en Aceh li konfrontis 30-yara sangoza milito, de 1873 til 1904, qua febligis lua forci.

Japoniana komandanti askoltas la termi di la kapitulaco.

Ye la 17ma di decembro 1941 komencis Japonian okupeso en Indonesia, qua duris til la fino di Duesma mondomilito. Ye la 17ma di agosto 1945, du dii pos la kapitulaco di Japoniana trupi, Sukarno deklaris Indonezia nedependanta de Nederlando e divenis lua unesma prezidanto. Nederlando probis riprenar kontrolo di la teritorio, e la rezultanta milito por la nedependo di Indonezia duris til 1949. Internaciona preso forcis Nederlandani agnoskar la nedependo ecepte por Nova-Guinea. Nur en 1962 per pakto signatita en New York, Nederlando cedis Nova-Guinea ad Indonezia.

Prezidanto Sukarno.

Sukarno movis Indonezia de la demokratio vers autoritatema rejimo, ed equilibris lua povo inter l'armeo e la komunista partiso di Indonezia. Ye la 30ma di septembro 1965 l'armeo sufokis probo pri stato-stroko. La komunisti blamesis por la probo, e balde komencis violentoza purgo. On kalkulas ke plu kam 500,000 personi mortigesis dum la purgo, qua duris til la sequanta yaro. La komandanto di la purgo, generalo Suharto, revokis Sukarno e divenis la chefo di stato en 1968. En 1975 Indonezia okupis Estal Timor, ex-Portugalana teritorio, ed probis transformar ol en lua teritorio.

La prezidanto Suharto.

La rejimo di Suharto suportita da Usa duris til 1998, kande la forta financala krizo di Azia efektigis la desevaluado di la rupio di Indonezia, e la preci di rizo, kerozeno e la publika tarifi augmentis. To produktis violentoza populala protesti e koaktis Suharto pri renuncar. En 1999 la maxim multa habitanti di Estal Timor votis en plebicito favoreble pri la nedependo. Balde, la grupi favorebla a l'uniono kun Indonezia komencis masakrar la habitantaro kun skopo timidigar li e forcar Indonezian interveno, ma trupi de Unionita Nacioni okupis Estal Timor e kontrolis la situeso. Estal Timor divenis nedependanta de Indonezia ye la 20ma di mayo 2002.

En 2004 unesmafoye la habitanti di Indonezia elektis direte lua prezidanto. Susilo Bambang Yudhoyono ganis l'elekto en 2004 e rielektesis en 2009.

En decembro 2004 forta ter-tremo ed ondego devastis parti de la nordo di Sumatra, note Aceh. Indoneziana guvernerio e la Movado pri la Nedependo di Aceh (GAM) establisis konkordo e kooperis por rikonstruktar la regiono. La movado aceptis abandonar l'armizita lukto e la guvernerio donis amnestio a la militeti.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Smithsonian (2008). The great human migration.
  2. Taylor, Jean Gelman. Indonesia. New Haven and London: Yale University Press. pp. pp.8-9.