Historio di Turkia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

La peninsulo di Anatolia, qua komprenis granda parto di moderna Turkia, esis un di la maxim anciena kontinue habitita regioni dil mondo. Neolitika kolonieti, exemple Çatal Höyük, Çayönü e Nevalı Çori, esas un di la maxim anciena homala kolonieti en tota mondo.

Trakia, de 431 til 424 aK.

Cirkum 1200 aK Greki koloniigis la litoro di Anatolia, e fondis l'urbi Miletus, Efesus, Smyrna (nune İzmir) e Bizanco (pos Konstantinoplo e nune Istanbul). En 324 Roman imperiestro Konstantinus la 1ma selektis Bizanco kom chef-urbo di Roman imperio. Pos la falio di la Romana imperio dil Ocidento, Bizanco divenis la chef-urbo di la Romana imperio dil Oriento (Bizancana Imperio).

En 1037 aparis l'imperio Seljuk, establisita da islama turka e persa populi. L'imperio kreskis, e til la yaro 1092 konquestis granda parto di la nuna Aziana Turkia. En 1243 Mongoli vinkis la Seljuki, e l'imperio Seljuk komencis disintegrigar aden mikra princii. Un di ta mikra princii, guvernita da Osman la 1ma Gazi evolucionis, dum sequanta 200 yari, en l'Otoman imperio.

En 1453 l'Otomani finis lia konquesto di Bizancana Imperio, kande li kaptis Bizancana chefurbo, Konstantinoplo. Pose, li kontinuis lia expanso tra la Balkani, la nordo di Afrika e Proxim-Oriento.

 Precipua artiklo: Otoman imperio

Ye la 24ma di julio 1923 la kontrato di Lausanne signatesis. Segun ol, nuna frontiero inter Turkia, Grekia e Bulgaria agnoskesis, e la postulo di Turkia pri la kontrolo di Chipro finis. Turkia ratifikis la kontrato ye la 23ma di agosto sam yaro.

Flago di Turkia.

Ye la 23ma di oktobro 1923 Mustafa Kemal Atatürk proklamis la republiko di Turkia, qua sucedis Otoman imperio. Atatürk divenis lua unesma prezidanto, adoptis radikala reformi e transformis lando en laika stato.

Dum la duesma mondomilito Turkia sejornis neutrala, ma en 23 di februaro 1945 ol deklaris milito kontre nacional-socialista Germania, kom simbolala gesto. Anke en 1945 ol signatis la charto di fondeso di Unionita Nacioni[1]. Desfacilesi afrontita da Grekia pos milito kontre komunista revolto, e Sovietiana demandi por instalar militarala bazi en Turkiana stretaji instigis Usana prezidanto Harry Truman por furnisar ekonomiala e militarala helpo a Turkia e Grekia[2].

Pos partoprenar en la milito en Korea, Turkia eniris NATO en 1952. En 1974 lando invadis Chipro, e non yari pose ol helpis la kreado di Turkiana republiko di nordala Chipro. Dum lua recenta historio, Turkia sufris militarala stato-stroki en 1960, 1971, 1980 e 1997[3]. En 1984 Kurda grupo PKK komencis revolto kontre Turkiana guvernerio pri la nedependo di Kurdistan. Til nun cirkum 40,000 personi mortis kom rezulto di la konflikto.

Videz anke[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]

  1. Growth in United Nations' membership (1945-2005)
  2. Houston, James A (1988)Outposts and Allies:US Army Logistics in the Cold War (1945-1953)
  3. Hale, William Mathew (1994). Turkish Politics and the Military. Routledge, UK


LocationEurope.png
Historio di Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano