Historio di Afganistan

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Segun arkeologiala studii, homi ja habitis nuna Afganistan cirkum 50,000 yari ante nun. La regiono esis habitita da Indo-Ariana populi, e dum yarcenti esis parto di Macedoniana imperio, Mauryana imperio de India, Mughal imperio, ed altra.

La moderna stato di Afganistan esis establisita ye 1747 ma homi ja habis la regiono adminime 50,000 yari ante nun. Macedoni, komandita da Alexandros la Magna okupis la regiono dum 4ma yarcento aK. Arabi komencis okupar la regiono ye 642 ed introduktis islama religio. Ye 870 Kabul esis okupita da Arabi.

Habibullah Khan, emiro di Afganistan de 1901 til 1919.

Dum 19ma yarcento Britaniani atemptis konquestar la regiono. De 1839 til 1842, e de 1870 til 1880 okuris Angla-Afgana militi. Ye 6 di oktobro 1879 Britani okupis Kabul, ed ye julio 1880 li siejis Kandahar. Lando esis dividita en sferi di influo de Rusiana Imperio e de Unionita Rejio.

Ye 19 di agosto 1919 Afganistan divenis nedependanta de Unionita Rejio, kun rejio Amanullah Khan kom monarko. Lando esis monarkio til 1973, kande Mohammed Daoud Khan lansis stato-stroko e proklamis la republiko.

De 24 di decembro 1979 til 1989 Afganistan esis okupita da Sovietana trupi. Kun la departo di Sovietani ye 1989, laika rejimo di Afganistan gradoze perdis povo en lando, specale pos 1992, kande nova Rusiana guverno . Ye 1994 10,000 personi mortis en Kabul kun atako di Mujahedini (Islama soldati), armizita da NATO . Ye 1996 Taliban asumis povo en Afganistan e proklamis Islama Emirato di Afganistan. Ye 2000 Taliban kontrolis preske 95% di lando.

Pos atenti ye 11 di septembro 2001 Usa invadis Afganistan e Taliban rejimo finis, ma nova rejimo ne obtenas politika stabileso en tota lando. Ye decembro 2009 Usana prezidisto Barack Obama anoncis l'augmento di militarala impliko en la lando, kun la sendajo di plu 30,000 soldati dum periodo di 6 monati[1].

Referi[redaktar | edit source]

  1. Obama to announce war strategy Associated Press. 1 di decembro 2009