Lesoto

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Lesoto
Muso oa Lesotho
Kingdom of Lesotho
Flag of Lesotho.svg Coat of arms of Lesotho.svg
Standardo di Lesoto Blazono di Lesoto
Nacionala himno:
Lesotho Fatse La Bontata Rona
LocationLesotho.svg
Urbi:
Chefurbo: Maseru
· Habitanti: 169 554 (2003)
Lingui:
Oficala lingui: Sotho, Angla
Guvernerio:
Tipo: Monarkio
· Rejo: Letsie la 3ma
· Chefministro: Tom Thabane
Surfaco: (140ma granda)
· Totala: 30 355 km²
· Aquo: neglijebla %
Habitanti: (146ma granda)
· Totala: 1 962 461[1] (2018)
Plusa informi:
Valuto: loti
Veho-latero: sinistre
ISO: LS
LSO
426
Reto-domeno: .ls*
Precipua religio: kristanismo (91%)
Oficala retosituo: https://www.gov.ls/


Lesoto esas lando jacanta an sudal Afrika. Ol esas enklavo en Sudafrikana teritorio.

Bazala fakti pri Lesoto.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Lesoto

Unesma habitanti di la nuna Lesoto esis populi Khoisan, remplasita da Bantua populi dum l'expanso Bantua. L'nesma rejulo di moderna Lesoto esis Moshoeshoe la 1ma, qua regnis de 1822 til 1870.

Unionita Rejio transformis Lesoto en protektorato nomizita Basutolando en 1884, nomo qua konservesis til nedependo. Lesoto nedependanteskis de Unionita Rejio ye la 4ma di oktobro 1966 kom monarkio, kun Moshoeshoe la 2ma kom rejulo.

En 1970 la partiso Basotho National Party (BNP) perdis l'unesma elekto pos nedependo. Basutoland Congress Party ganis 36 reprezentisti en la parlamento kontre 23 de BNP. Lora chefministro Leabua Jonathan ne aceptis la rezulto, ed enkarcerigis la chefo di BCP. Balde komencis militeto-ataki kontre la guvernerio. Leabua Jonathan guvernis de facto til 1986 kande militistala stato-stroko revokis ilu. Militisti transferis povo a la rejulo Moshoeshoe la 2ma qua, lor havis nur ceremoniala autoritato. Ma kande la rejulo deziris plura povi, militisti koaktis ilu abdikar, e lua filiulo Letsie la 3ma divenis rejulo.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Lesoto esas konstitucala monarkio. La chefo di guvernerio esas la chefministro, qua havas exekutiva autoritato. Nun esas Tom Motsoahae Thabane. La rejo, pos 1996 Letsie la 3ma, nur havas ceremoniala autoritato e ne povas exercar influi en la politiko.

La parlamento havas du chambri. La Senato havas 33 membri di qui 22 esas heredala chefi e 11 elektesas da la rejo. La Nacionala Asemblajo (National Assembly) esas la basa chambro, e havas 120 membri, di qui 80 elektesas en elektala distrikti e 40 elektesas segun proporcionala reprezento. Omna membri de la du chambri elektesas por 5 yari.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Peizajo di Lesoto.

La teritorio di Lesoto - 30 355 km² - cirkondesas tote da Sudafrika. Lesoto esas l'unika lando dil mondo qua jacas tote super 1000 metri di altitudo. Lua maxim basa punto jacas 1400 metri super la marala nivelo. La maxim alta monto, Thabana Ntlenyana, jacas 3.482 metri super la marala nivelo.

Lua klimato esas plu kolda kam altra regioni an la sama latitudo. En alta monti povas nivar.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Lesoto

L'ekonomio di Lesoto dependas precipue de l'exportaco di diamanto por tota mondo, e di aquo por Sudafrika. L'industrio, agrokultivo, l'edukado di kapri e bovi, e precipue la pekunio sendata da Lesotoani qui verkas exterlande esas importanta fonto di revenui.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Pueri en primara skolo.

Segun statistiki de The World Factbook por julio 2018[1], Lesoto havis 1 962 461 habitanti. La maxim multa (99,7%) esas Sotho. Europani, Aziani ed altri esas 3%.[1] Segun statistiki, 29% de la habitantaro havas AIDS-viruso. Pro to, la nuna vivo-expekto esas nur 48 yari por viri e 56 yari por mulieri.

L'oficala linguo di la lando esas Sesotho o sudala Sotho, ed Angla. Zulu e Xhosa lingui anke parolesas.[1]

La religii kun maxima nombro di adepti esas kristana religii, di qui protestanti esas 47,8% (nome pentekostalisti (23,1%), ed altri), katoliki esas 39,3%, ed altra kristani esas 9,1%. Religii ne-kristana esas 1,4%, e 2,3% praktikas nula religio.[1]

La precipua urbo esas Maseru. Altra urbi esas Maputsoe e Teyateyaneng.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Tradicionala muzikal instrumenti esas lekolulo (fluto pleata da pueruli), setolo-tolo (qua semblas bokala harpo, pleata da viri), e thomo, pleata da mulieri. Religiala muziki kantata en kirki en linguo Sesotho esas populara, e povas audesar en radiostacioni.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Africa::Lesotho - The World Factbook (en Angla). CIA. URL vidita ye la 21ma di junio 2019.

Extera ligili[redaktar | redaktar fonto]


Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando