Swazilando

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Swazilando
Umbuso weSwatini
Kingdom of Swaziland
Flag of Swaziland.svg Coat of arms of Swaziland.svg
Flago di Swazilando Blazono di Swazilando
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationSwaziland.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Mbabane
· Habitanti: 80.000 (2001)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· Rejala e legifala chefurbo: Lobamba
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Mbabane
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Angliana, SiSwati linguo
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Monarkio
· Rejo: Mswati 3ma
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefa ministro: Barnabas Sibusiso Dlamini
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (157ma granda)
· Totala: 17.364 km²
· Aquo: 0,9%
Habitanti: (154ma granda)
· Totala: 1.185.000[1] (2009)
· Totala: {{{Habitanti}}} (2009)
· Denseso di habitantaro: 68,2 hab./km²
· Denseso di habitantaro: {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Lilangeni
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .sz
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo, 86,9%
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Swazilando esas mikra lando en Afrika. Lua vicina landi esas:

Bazala fakti pri Swazilando.

Historio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Historio di Swazilando

La lando nomesis pro Bantuo-naciono, le Swazi, e por la rejulo Mswati 2ma. Swazi es olima chefo, e lua nomo signifikas 'la vergo'. L'areo esas habitata de la prehistorio. On trovis objekti qui ja indikis homala aktivesi 200 mil yari ante nun.

Pos diversa konflikti kun populi qua vivis en la regiono di moderna Maputo, le Ngwane (altra nomo por Swazi populo) establisis su en la regiono konocita kom Zululando en 1750. Kom Zulu populo esis plu povoza kam Ngwane populo, Ngwani movis su norde dum la 1810ma e 1820ma yari. Sub la rejulo Sobhuza 1ma Swazi populo establisis su en la regiono di nuna Swazilando.

Kontakti kun Britani komencis dum la 19ma yarcento. En 1881 Britani signatis konvenciono ke agnoskis la nedependo di Swazilando. Malgre ta, dum la rejio di Mswati 2ma, l'unesma blanki - Buri, de Transvaal - establisis su en la teritorio di lando. En 1902 Britani eniris la teritorio di lando e proklamis lua dominacajo e resortiso super Swazilando, iniciale kom parto di Transvaal. En 1906 Britani separis la kolonio di Swazilando de Transvaal.

De 1906 til 1968 Swazilando administresis da rezidanta komisito qua guvernis segun dekreti de l'alta komisito por Sudafrika. Lando divenis nedependanta de Unionita Rejio en 6 di septembro 1968.

Politiko[redaktar | edit source]

Swazilando esas absoluta monarkio. La chefo di stato e chefo di guvernerio esas rejo Mswati la 3ma. La chefa ministro, nune Barnabas Sibusiso Dlamini, nur esas la chefo dil ministraro.

La parlamento havas 2 chambri: Senato, kun 30 membri, e Domo di Asemblajo (House of Assembly), kun 65 membri.

Lando adoptis nova konstituco en 2005.

Geografio[redaktar | edit source]

Topografio di Swazilando.

Quankam lua mikra surfaco, nur 17,364 km², Swazilando havas quar geografiala regioni. L'altitudo influas en ol.

Alonge la frontiero kun Mozambik jacas Lubombo, kateno di monti kun mezvalora altitudo di 600 metri. La valo di tri fluvii brechizas ta kateno: Ngwavuma, Usutu e Mbuluzi. En ta regiono di vali l'ekonomiala aktiveso esas edukado di bovaro. La westala frontiero kun Sudafrika jacas montaro kun mezvalora altitudo di 1,200 metri. En ta regiono jacas la chef-urbo di lando, Mbabane.

Inter ta regiono e la valo jacas Middleveld, regiono kun mezvalora altitudo di 700 metri.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Swazilando

Demografio[redaktar | edit source]

La demografio di Swazilando afektesas da granda morto-quanto kauzata da AIDS. La viv-expekto esas infre 35 yari.

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Kulturo[redaktar | edit source]

Princino Sikhanyiso Dlamini.

Tradicionala kulturo di Swazilando permisas poligamio por viri. La chefulo di familio komandas tra exempli e konsideresas la provizanto por tota la familio.

La precipua tradicionala ceremonio esas "Incwala", qua eventas la 4ma dio pos la plena luno maxim proxima de la 21ma di decembro. La maxim bona tradukuro por "Incwala" esas "la ceremonio dil rejeso". Ol nur eventas kande lando havas rejulo - sen rejulo ne eventas "Incwala". La rituali kontrolesas da sacerdoti nomizita Bemanti ("populo de la aquo") o Belwandle ("populo de la maro") nam li adportas aquo de la maro o de la fluvii por plufortigar la rejulo.

Referi[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:



Nedependanta stati en Afrika
Aljeria | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Centrafrika | Chad | Demokratial Republiko Kongo | Djibuti | Egiptia | Equatorala Guinea | Eritrea | Etiopia | Gabon | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea Bisau | Ivora Rivo | Kabo Verda | Kamerun | Kenia | Komori | Kongo | Lesotho | Liberia | Libia | Madagaskar | Malawi | Mali | Maroko | Maurico | Mauritania | Mozambik | Namibia | Nigeria | Nijer | Ruanda | Sao Tome e Principe | Senegal | Sierra Leone | Seycheli | Somalia | Sudafrika | Sudan | Sud-Sudan | Swazilando | Tanzania | Tunizia | Togo | Uganda | Zambia | Zimbabwe
Dependanta teritorii
Ceuta | Kanarii | Madeira | Melilla | Westala Sahara | Mayotte | Reunion | Sokotra
Nedependi ne agnoskata
Somalilando | Puntlando